تصور کنید به سال ۱۳۵۴ برگشتهاید. سالن های بزرگ با نیمکت های چوبی قدیمی، برگه های سفید امتحانی و دانش آموزانی که با لباس های ساده و استرس فراوان، منتظر توزیع دفترچه کنکور هستند. این روزها ویدئویی قدیمی از کنکور سال ۱۳۵۴ در حال دست به دست شدن است که فضای آن دوران را زنده می کند؛ تصاویری که برای بسیاری از داوطلبان امروزی، شبیه یک فیلم تاریخی است. اما همین صحنهها یادآور آغاز یکی از بزرگ ترین رویدادهای علمی ایران هستند؛ کنکور سراسری.
در زیر ویدیوی کنکور در سال 1354 را مشاهده می کنید:
نخستین روزهای کنکور در ایران
تا دهه ۴۰ شمسی، هر دانشگاه برای پذیرش دانشجو شیوه خاص خودش را داشت. برخی امتحان کتبی برگزار می کردند و برخی با مصاحبه علمی دانشجو می گرفتند. تعداد دانشگاه ها هم محدود بود:
- دانشگاه تهران
- پلیتکنیک (امیرکبیر فعلی)
- دانشگاه ملی (شهید بهشتی فعلی)
- دانشگاه فردوسی مشهد
- دانشگاه جندی شاپور اهواز (شهید چمران فعلی)
- دانشگاه پهلوی شیراز
در آن زمان ظرفیت ها کم بود و داوطلبان چندان زیاد نبودند. اما به تدریج عطش ورود به دانشگاه ها بالا گرفت و دیگر این شیوه های پراکنده پاسخگو نبود. همین جا بود که ایده برگزاری یک آزمون سراسری مطرح شد.
اولین کنکور؛ آغاز یک رقابت ملی
سال ۱۳۴۲ نخستین آزمون هماهنگ توسط «هیئت مسابقات ورودی دانشگاهها» برگزار شد. این هیئت متشکل از اساتید برجسته دانشگاه ها بود. اما هنوز مشکلات زیادی وجود داشت: هماهنگی سخت، سفرهای مکرر داوطلبان به تهران و نبود سیستم یکپارچه.
در سال ۱۳۴۸، مرکز آزمون شناسی وزارت علوم دوباره طرح کنکور سراسری را عملی کرد. ۱۵ مرداد همان سال، نخستین کنکور مدرن ایران برگزار شد؛ آزمونی با ۴۷ هزار و ۷۰۳ داوطلب و ۳۰ رشته تحصیلی. جالب است بدانید که سؤال ها تستی نبودند بلکه به صورت پاسخ کوتاه طراحی شده بودند. منابع هم مشخص نبود و دانش آموزان نمی دانستند از چه منابعی باید آزمون بدهند.
تغییرات بزرگ تا سال ۱۳۵۴
با افزایش داوطلبان، وزارت علوم تصمیم گرفت سازمانی مستقل برای برگزاری آزمون تشکیل دهد. اینگونه بود که در سال ۱۳۵۴ سازمان سنجش آموزش کشور تأسیس شد. از این سال به بعد، فاکتورهایی مثل معدل ششم متوسطه، نوع دیپلم (ریاضی، طبیعی، ادبی)، وضعیت نظاموظیفه و سهمیه منطقه در پذیرش دانشجو لحاظ شد.
کنکور سال ۱۳۵۴ با حضور دهها هزار داوطلب برگزار شد و تصاویر آن هنوز هم جذابیت زیادی دارد. صف های طولانی داوطلبان، برگههای بزرگ امتحانی، و مراقب هایی که با لباس های رسمی در سالن قدم می زدند، بخشی از فضای آن روزها را تشکیل می دهند.
تصاویر جالب از کنکور ۱۳۵۴
در ویدئویی که این روزها منتشر شده، داوطلبان با ظاهری ساده و وسایلی ابتدایی روی نیمکت ها نشستهاند. خبری از ساعت، موبایل یا حتی تستهای چهارجوابی امروزی نیست. فضای جلسه، جدی اما ساده است؛ نه دستگاه های اسکنر وجود دارد، نه بازرسی پیشرفته. تنها برگه امتحانی، مداد و نگرانی از آینده.
این تصاویر نشان می دهد که چگونه نسل های گذشته بدون امکانات امروزی وارد رقابتی شدند که سرنوشت تحصیلیشان را رقم می زد. شاید برای داوطلبان امروزی باورش سخت باشد که پنجاه سال پیش، کنکور چنین شکل و شمایلی داشت.
تفاوت کنکور قدیم و جدید
مقایسه کنکور ۱۳۵۴ با امروز واقعاً جالب است:
- در گذشته سؤالها پاسخ کوتاه بودند؛ امروز تستی و استاندارد.
- آن زمان منابع مشخص نبود؛ امروز بودجهبندی دقیق اعلام میشود.
- در ۱۳۵۴ فقط چند ده هزار داوطلب شرکت میکردند؛ امروز بیش از یک میلیون نفر.
- نظارتها ساده بود؛ امروز با دوربین، دستگاه های اسکن و مراقبتهای شدید.
- آن روزها هیچکس از حذف کنکور حرفی نمی زد؛ امروز سال هاست موضوع حذف کنکور محل بحث است.
بحث حذف کنکور؛ رؤیایی قدیمی
جالب است بدانید بحث حذف کنکور حتی قبل از انقلاب هم مطرح بوده. روزنامه اطلاعات در سال های ۴۰ نوشته بود که وزارت علوم وقت در حال بررسی طرح جایگزینی کنکور با امتحانات نهایی است. بعد از انقلاب هم در سال ۱۳۸۶ قانونی تصویب شد که قرار بود تا سال ۱۳۹۰ کنکور حذف شود، اما تا امروز هم این اتفاق نیفتاده.
امروز سهم سوابق تحصیلی در پذیرش افزایش یافته (۶۰ درصد)، و همچنان رشتههای پرطرفدار مثل پزشکی و مهندسی فقط از طریق کنکور پذیرش می شوند.
جمعبندی؛ از گذشته تا امروز
تصاویر کنکور ۱۳۵۴، چیزی فراتر از یک نوستالژی ساده هستند. این عکس ها و ویدئوها نشان می دهند که کنکور همیشه یکی از حساس ترین و چالشبرانگیزترین رویدادهای آموزشی ایران بوده؛ چه آن زمان که تنها چند هزار داوطلب داشت، چه امروز که بیش از یک میلیون دانش آموز پای آن مینشینند.
💥 حالا نوبت شماست: وقتی این تصاویر قدیمی را می بینید، چه حسی پیدا می کنید؟ آیا فکر میکنید کنکور امروز راحت تر است یا سخت تر؟
ارسال دیدگاه
ایمیل شما منتشر نخواهد شد.